Get Adobe Flash player

การสมาทานปิณฑปาติกังคะ

(๓) การสมาทานปิณฑปาติกังคะ

ปิณฑปาติกังคะก็เป็นธุดงค์ที่เราสามารถกล่าวคำสมาทาน ดังนี้

      (๑) อติเรกลาภํ ปฏิกฺขิปามิ (ข้าเจ้างดอติเรกลาภ) ดังนี้

      (๒) ปิณฺฑปาติกงฺคํ สมาทิยามิ (ข้าเจ้าสมาทานวัตรของภิกษุเที่ยวบิณฑบาตเป็นปกิต)

วิธิปฏิบัติ

ภิกษุปิณฑปาติกะนั้น ไม่พึงยินดีอาหาร ๑๔ ประเภทเหล่านี้ คือ

      (๑) อาหารที่เขาถวายสงฆ์ทั่วไป

      (๒) อาหารที่เขาเจะจงถวาย

      (๓) อาหารในที่นิมนต์

      (๔) อาหารที่ถวายโดยฉลาก

      (๕) อาหารถวายประจำปักข์

      (๖) อาหารถวายประจำวันอุโบสถ

      (๗) อาหารถวายวันค่ำหนึ่ง

      (๘) อาหารถวายเพื่อภิกษุอาคันตุกะ

      (๙) อาหารเพื่อภิกษุผู้เตรียมจะเดินทาง

      (๑๐) อาหารเพื่อภิกษุผู้อาพาธ

      (๑๑) อาหารเพื่อภิกษุผู้อุปัฏฐากภิกษุผู้อาพาธ

      (๑๒) อาหารประจำวิหาร

      (๑๓)  อาหารประบ้านใกล้วัด

      (๑๔) อาหารที่เขาถวายตามวาระ

อาหารที่ทายกไม่ได้กล่าวออกชื่อโดยนัย เป็นต้นว่า ขอท่านทั้งหลายจงรับสังฆภัต เป็นแต่กล่าวว่า

ขอสงฆ์จงรับภิกษาในเรือนของข้าพเจ้า หรือ ท่านทั้งหลายจงรับภิกษา แล้วถวายพระปิณฑปาติกะจะรับอาหารเหล่านั้นก็สมควร สลากที่ไม่มีอามิสำหรับสงฆ์ หรืออาหารที่จัดถวายในที่พัก ย่อมควรโดยถาวร

ประเภทแห่งพระปิณฑปาติกะ

      กล่าวโดยประเภทแล้ว พระปิณฑปาติกะก็มี ๓ จำพวก คือ ผู้ที่ถืออย่างหนัก ย่อมรับภิกษาที่ทายกนำมาถวายจากเรือนไหนก็ได้  ขณะยืนที่ประตูหนึ่ง

      หากมีคนบ้านอื่นมาขอรับบาตรก็ให้รับภิกษาที่เขานำมาถวายในเวลากลับได้ แต่เมื่อเลิกบิณฑบาตและนั่งลงแล้ว ย่อมไม่รับภิกษาอีก

      ผู้ที่ถืออย่างกลางนั้น ย่อมรับนิมนต์เพื่อฉันในวันพรุ้งนี้หรือวันต่อไปก็ได้ พระปิณฑปาติกะทั้ง ๒ ประเภทนั้น ไม่ได้ความสุขในการอยู่โดยอิสระผู้ถืออย่งหนักเท่านั้นจึงได้

      ในหมู่บ้านหนึ่ง มีการแสดงธรรมกถาว่าด้วยอริยวงศ์ พระปิณฑปาติกะผู้ถืออย่างหนัก กล่าวชวนภิกษุทั้ง ๒ ประเภทไปฟังธรรมด้วยกัน

      รูปหนึ่งกล่าวว่า  ตนติดขัดเพราะมีคนนิมนต์ให้นั่งคอย

      รูปหนึ่งกล่าวว่า ตนก็ได้รับนิมนต์เพื่อนฉันภิกษาในวันพรุ้งนี้เหมือนกัน

      ภิกษุทั้งสองรูปได้เสื่อมจากประโยชน์ไปอย่างน่าเสียดาย ฝ่ายท่านผู้ถืออย่างสูงเที่ยวบิณฑบาตแต่เช้า ฉันแล้วก็ไป ได้สัมผัสธรรมรสตลอดเวลา

ความแตกและอานิสงส์แห่งปิณฑปาติกะ

      ธุดงค์ของพระปิณฑปาติกะทั้ง ๓ พวกนี้ ย่อมแตกหรือหมดสภาพในขณะที่ยินดีการนิมนต์ด้วยสังฆทาน เป็นต้น

      ส่วนอานิสงส์แห่งปิณฑปาติกะ มีดังต่อไปนี้ คือ

             (๑) การปฏิบัติสมควรแก่นิสัย ตามบทอนุศาสน์ที่บรรพชาอาศัยการบริโภคคำข่าวที่แสวงหาด้วยกำลังแข้ง

             (๒) ตั้งอยู่ในอริยวงศ์ข้อที่ ๒

             (๓) ไม่เกี่ยวเกาะกับผู้อื่น

             (๔) มีปัจจัยเป็นของเล็กน้อย เป็นของหาได้ง่าย และเป็นของหาโทษมิได้

             (๕) ทำลายความเกียจคร้าน

             (๖) มีอาชีวะบริสุทธิ์

             (๗) ได้บำเพ็ญเสขิยปฏิบัติ

            (๘) ไม่ต้องเลี้ยงผู้อื่น

             (๙) อนุเคราะห์ผู้อื่นได้

             (๑๐ ละมานะได้

             (๑๑) ป้องกันตัณหาในรสอาหารได้

             (๑๒) ไม่ต้องอาบัติเกี่ยวกับการฉันต่าง ๆ

             (๑๓) มีความประพฤติสมควรแก่ธุดงค์ มีความมักน้อย เป็นต้น

             (๑๔) สัมมาปฏิบัติเพิ่มพูน

             (๑๕) ได้อนุเคราะห์อนุชน ผู้เกิดในภายหลัง

ข้อความสรุป

      นักบวชผู้สันโดษในโภชนะ คือ คำข้าวที่ตนแสวงหามาได้ด้วยกำลังแข้ง มีความเป็นอยู่ไม่เกี่ยวเกาะกับคนอื่น ละความละโมบในอาหารเป็นพระของชาวบ้าน บรรเทาความเกียจคร้านได้ อาชีวะของท่านย่อมหมดจด ดังนั้น ภิกษุผู้มีปัญญาไม่ควรดูหมิ่นภิกขาจาร

      เทวดาทั้งหลาย ย่อมสนใจภิกษุผู้มีการเที่ยวบิณฑบาต เป็นปกติ ผู้เลี้ยงตนเอง มิใช่ผู้เลี้ยงคนอื่น มั่นคงเช่นเดิม เพราะไม่มุ่งลาภและสรรเสริญ

 

(คัดลอกจากหนังสือ คัมภีร์วิสุทธิมรรค สำหรับประชาชน)

 

ตำรากวีนิพนธ์

ตำรากวีนิพนธ์

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

สถิติผู้เยี่ยมชม

003105548
วันนี้
เมื่อวาน
สัปดาห์นี้
สัปดาห์ก่อน
เดือนนี้
เดือนก่อน
ทั้งหมด
1221
3422
6513
19777
49305
51896
3105548

11.21%
28.81%
3.74%
2.48%
0.02%
53.73%
Online (15 minutes ago):29

Your IP:54.91.203.233

ผู้ออนไลน์อยู่ขณะนี้

มีสาธุชน 173 ท่าน ออนไลน์

วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

ถ.วังเดิม แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร ๑๐๖๐๐

โทร. ๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗ แฟกซ์.๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗

------------------------------------------------------

Copyright © 2012, Wat Molilokayaram. All Rights Reserved.