Get Adobe Flash player

โยมเรียนบาลีดีหลายอย่าง

โดย...พระมหาประดิษฐ์ ธมฺมกาโม ป.ธ.๙,พธ.ม.

 

           ภาษาบาลี หรือภาษามาคธีโบราณ มีความสำคัญในฐานะเป็นภาษาที่ พระพุทธเจ้าทรงเลือกใช้เทศนาโปรดเวไนยสัตว์ให้ได้บรรลุมรรคผลและนิพพาน และเป็นภาษาที่พระอรหันต์ทั้งหลายใช้ทรงจำเพื่อถ่ายทอดพระพุทธพจน์ คือพระไตรปิฎก     ภาษาบาลีเดิมมีสถานภาพเป็นภาษาพูดท้องถิ่นอินเดีย และเป็นภาษาที่รองรับหลักคำสอน ทางพระพุทธศาสนา จึงนับเป็นภาษาที่สูงส่ง สวยงาม และสมบูรณ์  ด้วยเหตุนี้ ภาษามาคธีจึงได้รับการยกย่องว่า

           ๑.)   เป็นภาษาอันเป็นโวหารของพระพุทธเจ้า (สัมพุทธโวหารภาสา)

           ๒.)   เป็นภาษาอันเป็นโวหารของพระอริยเจ้า (อริยโวหารภาสา)

           ๓.)   เป็นภาษาที่ใช้บันทึกสภาวธรรม (ยถาภุจจพรหมโวหารภาสา)

           ๔.)   เป็นภาษาที่รักษาพระพุทธพจน์ (ปาลีภาสา)

           นอกจากนี้ นักไวยากรณ์บาลียังได้กล่าวถึงความสำคัญภาษาบาลีไว้ดังนี้

           ๑.) มูลภาสา คือภาษาหลักหรือภาษาดั้งเดิมของเสฏฐบุคคล ๔ จำพวกคือ อาทิกัปปิยบุคคล พรหม อัสสุตาลาปบุคคล และ พระสัมพุทธเจ้า

           ๒.) นิติภาสา คือภาษาที่มีแบบแผน มีกฎไวยากรณ์ดี

           ๓.) สกานิรุตติ คือ ภาษาที่พระพุทธเจ้าตรัสและเป็นภาษาหลักในการประกาศพระศาสนา

           ๔.) อุตตมภาสา คือภาษาชั้นสูง การที่ภาษาบาลีจัดเป็นอุตตมภาสานั้น พระเทพเมธาจารย์ (เช้า ฐิตปญโญ) ได้ให้เหตุผลไว้ดังนี้

           ก.) พระพุทธเจ้า ย่อมทรงแสดงพระพุทธพจน์ด้วยภาษาบาลี

           ข.) สังคายนาทุกครั้ง พระสังคีติกาจารย์กระทำด้วยภาษาบาลี

           ค.) การเขียนและการพิมพ์ปริยัติคันถะลงในใบลานก็ดีแผ่นหินก็ดี ท่านเขียนและพิมพ์เป็นภาษาบาลี ส่วนตัวอักษรเป็นของชาตินั้นๆ ได้ เช่น ภาษาบาลีอักษรไทย เป็นต้น

           ง.) พระสงฆ์ผู้นำศาสนภาระทั้งหลาย ย่อมเล่าเรียนปริยัติคันถะซึ่งเรียบเรียงด้วยภาษาบาลี นับตั้งแต่อยู่ในสามเณรภาวะ

           จ.) พระสงฆ์และพุทธศาสนิกชนประเทศพุทธศาสนาเถรวาท ย่อมสวดมนต์เป็นภาษาบาลี แม้จะฟังไม่รู้เรื่องก็ไม่มีใครเบื่อหน่ายหรือรังเกียจ

           ประโยชน์ในการศึกษาภาษาบาลีนั้นมีมากมายหลายประการ ในที่นี่ขอนำเสนอเป็น ๒ ส่วน  คือ

           ๑. ประโยชน์ในการศึกษาพุทธศาสนาประโยชน์ลำดับแรกในการศึกษาภาษาบาลีก็คือ ช่วยให้เกิดความเข้าใจในความหมายของศัพท์ธรรมะในพระพุทธศาสนายิ่งขึ้น ทำให้ผู้ศึกษาสามารถเข้าใจคำสอนที่อยู่ในพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี ซึ่งเป็นหลักฐานชั้นแรกสุดได้เป็นอย่างดี พระไตรปิฎกภาษาบาลีถือว่าเป็นคัมภีร์ทางพุทธศาสนาที่มีคุณค่าอย่างยิ่งยวด เป็นคัมภีร์ที่รักษาพุทธพจน์ได้อย่างชัดเจนที่สุด การทำความเข้าใจกับคัมภีร์ชั้นแรกสุด เป็นการป้องกันการเข้าใจหรือการแปลภาษาที่ผิดพลาดไปได้อย่างดีที่สุด ในสมัยโบราณ นักปราชญ์  ได้ให้ความสำคัญต่อวิชาไวยากรณ์มาก  แม้องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า  ก็ยังตรัสความสำคัญของหลักไวยากรณ์ไว้ในพระไตรปิฎกว่า

           อิธ ภิกฺขเว  ภิกฺขู  ทุคฺคหิตํ  สุตฺตนฺตํ  ปริยาปุณนฺติ  ทุนฺนิกฺขิตฺเตหิ  ปทพฺยญฺชเนหิ  ทุนฺนิกฺขิตฺตสฺส  ภิกฺขเว  ปทพฺยญฺชนสฺส  อตฺโถปิ  ทุนฺนโย  โหติ.  อยํ  ภิกฺขเว  ปฐโม ธมฺโม สทฺธมฺมสฺส  สมฺโมสาย  สํวตฺตติ . (อังคุตตรนิกาย  ทุกนิบาต)

           ภิกษุทั้งหลาย  ภิกษุในพระพุทธศาสนานี้  อาจศึกษาเล่าเรียนพระไตรปิฎกผิดพลาดได้  หากว่าถ้อยคำภาษามีความพิรุธบกพร่อง. ภิกษุทั้งหลาย  ถ้อยคำภาษาที่มีพิรุธบกพร่อง  ย่อมนำมาซึ่งการตีความผิดได้. ภิกษุทั้งหลาย  นี้คือสาเหตุหนึ่งที่อาจทำให้พระสัทธรรมเลือนหายอันตรธานไปจากโลก.

           ๒. ประโยชน์ทางด้านภาษา   ภาษาบาลีมีอิทธิพลต่อภาษาไทยอย่างยิ่ง ภาษาไทยรับเอาคำบาลีนี้มาใช้เป็นจำนวนมาก การศึกษาภาษาบาลีย่อมเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาภาษาไทยอย่างมากมายดังนี้

           ๑.) ทำให้เข้าใจความหมายของคำต่างๆ เช่นคำราชาศัพท์, ชื่อสถานที่ต่างๆ, ชื่อวัด, ชื่อคน, ชื่อเดือน, คำในบทร้อยกรองต่างๆ และคำในวรรณคดี ได้เป็นอย่างดี

           ๒.) ใช้คำ หรือประกอบคำภาษาบาลีได้อย่างถูกต้อง เช่นคำว่า อานิสงส์ (มาจากภาษาบาลีคือ อานิสํส) หากไม่เข้าใจอาจใช้ผิดไปเป็น อานิสงค์

           ๓.) ช่วยให้เรียนภาษาไทยหรือไวยากรณ์ไทยได้ง่าย

           ๔.) ช่วยให้สามารถใช้คำภาษาบาลีได้อย่างไพเราะสละสลวย ทั้งในบทร้อยกรองและร้อยแก้ว

           ๕.) ช่วยในการบัญญัติศัพท์ และเข้าใจคำศัพท์ที่บัญญัติไว้แล้ว  เนื่องจากวิทยาการสมัยใหม่แขนงต่างๆ ได้แพร่หลายเข้ามาในประเทศไทยอย่างไม่ขาดสาย และวิทยาการเหล่านั้นโดยมากเป็นภาษาอังกฤษ เมื่อแปลออกเป็นภาษาไทยแท้ๆ ไม่ได้ เรามักจะบัญญัติศัพท์ขึ้นใช้แทน ศัพท์ที่จะบัญญัติขึ้นใช้แทนนั้น เรามักจะใช้คำภาษาบาลีมาผูกประสมกันใช้แทนคำศัพท์นั้น ๆ ในภาษา อังกฤษ เช่น เอกลักษณ์ (Identity) หรือ อภิปรัชญา (Metaphysics) เป็นต้นความสำคัญของเรื่อง ในด้านวิชาการชื่อทางการศึกษา ก็เห็นอยู่มากว่ามีศัพท์มาจากภาษาบาลี  ทางรัฐศาสตร์ เช่น  รัฐปสาสนศาสตร์  ทางนิติศาสตร์ เช่น  ประชาธิปไตย  ทางเศรษฐศาสตร์ เช่น อสังหาริมทรัพย์ เป็นต้น

           นับจากอดีตจนถึงปัจจุบันคนไทยเราตั้งแต่สมัยปู่ย่าตายาย จะมีความใกล้ชิดกับวัดวาอารามหรือพระพุทธศาสนาอย่างถึงแก่นแท้ยิ่ง  ดังจะเห็นได้จากสิ่งที่คนโบราณนิยม  เช่น บุตร หลานที่เกิดมาใหม่ จะนิยมไปขอให้พระสงฆ์ช่วยตั้งชื่อที่เป็นสิริมงคลให้ จะขึ้นบ้านใหม่ แต่งงาน หรือพิธีกรรมต่างๆ ก็ต้องมาให้พระสงฆ์ช่วยหาดูฤกษ์ยามให้ทั้งนั้น แม้แต่ภาษาไทยในปัจจุบันก็เป็นการผันภาษาบาลีมาใช้อยู่อย่างแพร่หลาย ดังนั้น ภาษาบาลีจึงเป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญกับวัฒนธรรมไทยเป็นอย่างยิ่งอย่างขาดเสียมิได้

           ชาวพุทธนั้น มีทั้งพระและฆราวาส ปัจจุบันพระสงฆ์สามเณรที่จะบวชเรียนแต่อายุน้อย ๆ มีจำนวนน้อยลง และพระสงฆ์ปัจจุบันที่บวชอยู่ก็มีความเพียรในการเรียนบาลีหย่อนลง สถิติสอบบาลีสนามหลวงคือน้อยลงเรื่อย ๆ แต่ชาวพุทธส่วนมากเป็นฆราวาส ฆราวาสจึงไม่ควรทิ้งธุระในการสืบต่ออายุพระศาสนา วิธีสืบต่อที่ดีคือศึกษาและปฏิบัติตามพระธรรมคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า

           อายุมนุษย์นั้นน้อยนัก ชีวิตฆราวาสมักอุทิศเวลาไปเพื่อหาเงิน สร้างฐานะ สะสมวัตถุเพื่อความมั่งคั่งร่ำรวย แต่มีบางคนที่อยากแบ่งเวลาเพียง 1 วันของสัปดาห์มาแสวงหาและสะสมปัญญาบารมี วิริยบารมี ขันติบารมี สัจจะบารมี อธิษฐานบารมีให้ตนเองบ้าง ด้วยการเริ่มต้นเรียนบาลี  จึงเป็นก้าวแรก ๆ ที่สำคัญ  ด้วยเหตุผลหลายประการดังกล่าวแล้วคงจะมีเหตุผลเพียงพอที่จะทำให้ชาวพุทธควรเรียนบาลี

           สถาบันสอนบาลีสำหรับฆราวาส ปัจจุบันยังมีอยู่น้อย ซึ่งที่จริง ควรมีสถาบันแบบนี้ในอัตราส่วนที่เหมาะสมกับประชากร คือ 1 สถาบันต่อประชากรชาวพุทธ 1 แสนคน   ควรมีสถาบันที่สอนบาลีสำหรับฆราวาส  มหาบาลีวิชชาลัยจึงได้ตั้งขึ้นมาด้วยวัตถุประสงค์ดังกล่าวนี้

           หลักสูตรนี้ ไม่จำกัดวัยและเพศผู้เรียน ขอให้อ่านภาษาไทยได้ เขียนไทยได้ ก็เรียนได้ คุณจะเรียนจบอะไรมา ไม่สำคัญ ขอให้มีศรัทธา ก็พอที่จะเป็นนักศึกษาของมหาบาลีวิชชาลัยอย่างดียิ่ง     ดังมีพระพุทธพจน์บทหนึ่งเป็นเครื่องยืนยันหลักความสำคัญของ  ศรัทธาว่า  สทฺธา  สาธุ  ปติฏฺฐิตา.(ขุททกนิกาย  ธรรมปทัฏฐกถา)  ศรัทธาตั้งมั่นยังประโยชน์ให้สำเร็จ.

           มหาบาลีวิชชาลัยได้เปิดสอนมาเป็นเวลา  ๒  ปีกว่า  เท่าที่สังเกตเห็นว่า กลุ่มผู้สมัครใจมาเรียนบาลี ณ สถาบันแห่งนี้ ไม่สนใจเรื่องจะเอาวุฒิการศึกษาตรงนี้เพื่อไปต่อหรือไปสมัครงานอะไรที่ไหนเลย เพราะจุดประสงค์หลักคือเป็นการเรียนเพื่อสืบต่ออายุพระศาสนา

           หวังเป็นอย่างยิ่งว่า มหาบาลีวิชชาลัยจะเป็นอีกช่องทางเล็ก ๆ อีกทางหนึ่งในการสืบทอดอายุพระพุทธศาสนา  ในการให้แสงสว่างทางปัญญา เกิดสัมมาทิฏฐิ ความเห็นที่ถูกต้อง สัมมาปฏิบัติ การปฏิบัติ   ที่ถูกต้อง     ละความเป็นตัวตน ได้ค้นพบสัจจธรรม อันเป็นอุดมคติอันสูงสุดของพระพุทธศาสนา      คือพระนิพพาน      

           ด้วยอำนาจแห่งบุญกุศล สัมมาเจตนา ขอให้ผู้ที่มีส่วนแห่ง กิจกรรมที่มหาบาลีวิชาลัยได้จัดตั้งขึ้น     จงเป็นผู้มีส่วนแห่งผลบุญกุศลนี้      จนถึงความพ้นทุกข์ คือพระนิพพาน      ด้วยภาษาบาลีว่า   นิพฺพานปจฺจโย  โหตุ   ด้วยกันทุกท่าน    ทุกคนเทอญ.

ตำรากวีนิพนธ์

ตำรากวีนิพนธ์

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

สถิติผู้เยี่ยมชม

002994283
วันนี้
เมื่อวาน
สัปดาห์นี้
สัปดาห์ก่อน
เดือนนี้
เดือนก่อน
ทั้งหมด
1964
2011
6052
14747
53299
68205
2994283

Forecast Today
3048

11.72%
27.82%
3.84%
2.56%
0.03%
54.03%
Online (15 minutes ago):37

Your IP:54.166.141.69

ผู้ออนไลน์อยู่ขณะนี้

มีสาธุชน 210 ท่าน ออนไลน์

วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

ถ.วังเดิม แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร ๑๐๖๐๐

โทร. ๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗ แฟกซ์.๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗

------------------------------------------------------

Copyright © 2012, Wat Molilokayaram. All Rights Reserved.