Get Adobe Flash player

๔๕. อปราชิตาฉันท์ ๑๔

     “อปราชิตาฉันท์”  เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ท่านเรียกว่า “อปราชิตาคาถา” เป็นสักกรีฉันท์ “สักกรี” แปลว่า “ฉันท์เป็นที่กระทำดีด้วยคณะ ลหุ ครุ และยติ “อปราชิตา” แปลว่า “คาถาที่ไม่แพ้คาถาอื่น” เพราะมี น คณะ เป็นต้น และมีจังหวะหยุด ๒ ช่วง”  มีสูตรว่า “นนรสลหุคา, สเรหฺยปราชิตา” แปลว่า “คาถาที่มี น คณะ น คณะ ร คณะ ส คณะ ลหุลอยและครุลอย มีจังหวะหยุด ๗ และ ๗ พยางค์ ชื่อว่า “อปราชิตาคาถา”

        ในการบัญญัติฉันท์ไทยนั้น ท่านนำสูตรดังกล่าวมาเป็นสูตร โดยกำหนดนำมาเพียง ๒ บาท แล้วปรับปรุงให้เป็น ๔ วรรค มีบาทละ ๑๔ คำ เพราะมีบาทละ ๑๔ คำนั้น จึงเรียกว่า “ฉันท์ ๑๔” เมื่อปรับปรุงแล้ว เพิ่มสัมผัสเข้า คือ คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑ ส่งสัมผัสไปยังคำที่ ๒ ของวรรคที่ ๒, คำสุดท้ายของวรรคที่ ๒ ส่งสัมผัสไปยังคำสุดท้ายของวรรคที่ ๓, และคำสุดท้ายของวรรคที่ ๔ ส่งสัมผัสไปยังคำที่พร้อมจะรับในบทที่จะแต่งต่อไป มีแผนผังและตัวอย่าง ดังนี้

อปราชิตาฉันท์ ๑๔ อปราชิตาฉันท์ ๑๔

 

ตำรากวีนิพนธ์

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

สถิติผู้เยี่ยมชม

002672835
วันนี้
เมื่อวาน
สัปดาห์นี้
สัปดาห์ก่อน
เดือนนี้
เดือนก่อน
ทั้งหมด
545
1395
2894
11807
36556
61466
2672835

Forecast Today
2136

12.87%
24.97%
4.07%
2.79%
0.03%
55.27%
Online (15 minutes ago):7

Your IP:54.80.123.20

ผู้ออนไลน์อยู่ขณะนี้

มีสาธุชน 7 ท่าน ออนไลน์

วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

ถ.วังเดิม แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร ๑๐๖๐๐

โทร. ๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗ แฟกซ์.๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗

------------------------------------------------------

Copyright © 2012, Wat Molilokayaram. All Rights Reserved.