Get Adobe Flash player

๖๔. เกตุมดีฉันท์ ๒๑

     “เกตุมดีฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในอัทธสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “เกตุมดีคาถา” ซึ่งแปลว่า “คาถาที่มีคณะเหมือนธง”  เป็นคาถา ๔ บาท บาทคี่ ๑๐ คำ บาทคู่ ๑๑ คำ มีสูตรว่า “วิสเม สชา สครุยุตฺตา เกตุมตี สเม ภรนคา โค” แปลว่า “คาถาที่มี ส คณะ  ช คณะ ส คณะ และครุลอยในวิสมบาท ส่วนในสมบาท มี ภ คณะ ร คณะ น คณะ และครุลอย ๒ พยางค์   ชื่อว่า “เกตุมดีคาถา”

        ในการบัญญัติฉันท์ไทยนั้น ท่านนำสูตรดังกล่าวมาเป็นสูตร โดยกำหนดนำมาเพียง ๒ บาท ๒๑ คำ แล้วปรับปรุงให้เป็น ๔ วรรค รวม ๒๑ คำ เพราะรวมทั้งบทมี ๒๑ คำ จึงเรียกว่า “ฉันท์ ๒๑” แล้วเพิ่มสัมผัสเข้า คือ คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑ ส่งสัมผัสไปยังคำที่ ๓ ของวรรคที่ ๒, คำสุดท้ายของวรรคที่ ๒ ส่งสัมผัสไปยังคำสุดท้ายของวรรคที่ ๓,   และคำสุดท้ายของวรรคที่ ๔ ส่งสัมผัสไปยังคำที่พร้อมจะรับในบทที่จะแต่งต่อไป มีแผนผังและตัวอย่าง ดังนี้

เกตุมดีฉันท์ ๒๑ เกตุมดีฉันท์ ๒๑

 

ตำรากวีนิพนธ์

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

สถิติผู้เยี่ยมชม

002381675
วันนี้
เมื่อวาน
สัปดาห์นี้
สัปดาห์ก่อน
เดือนนี้
เดือนก่อน
ทั้งหมด
496
1726
11462
15470
50405
76929
2381675

Forecast Today
1608

14.20%
22.85%
4.46%
2.93%
0.02%
55.53%
Online (15 minutes ago):28

Your IP:54.167.253.186

ผู้ออนไลน์อยู่ขณะนี้

มีสาธุชน 28 ท่าน ออนไลน์

วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

ถ.วังเดิม แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร ๑๐๖๐๐

โทร. ๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗ แฟกซ์.๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗

------------------------------------------------------

Copyright © 2012, Wat Molilokayaram. All Rights Reserved.