Get Adobe Flash player

๖๕. ภัททวิราชฉันท์ ๒๑

      “ภัททวิราชฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ในอัทธสมวุตตินิเทศ ท่านเรียกว่า “ภัททวิราชคาถา” ซึ่งแปลว่า “คาถาที่รุ่งเรืองเป็นพิเศษด้วยคณะที่งาม ชื่อว่า “ภัททวิราชะ  เป็นคาถา ๔ บาท บาทคี่ ๑๐ คำ บาทคู่ ๑๑ คำ มีสูตรว่า “โต โช วิสเม รโต ครู เจ มฺสา ชฺคา ภทฺทวิราชเมตฺถ โค เจ” แปลว่า “คาถาที่มี ต คณะ  ช คณะ และครุลอยท้าย ร คณะ ในวิสมบาท ส่วนในสมบาท มี ม คณะ ส คณะ ช คณะ และครุลอย ๒ พยางค์   ชื่อว่า “ภัททวิราชคาถา” ในอัทธสมวุตตินิเทศนี้” 

        ในการบัญญัติฉันท์ไทยนั้น ท่านนำสูตรดังกล่าวมาเป็นสูตร โดยกำหนดนำมาเพียง ๒ บาท แล้วปรับปรุงให้เป็น ๔ วรรค รวม ๒๑ คำ เพราะรวมทั้งบทมี ๒๑ คำ จึงเรียกว่า “ฉันท์ ๒๑” โดยเลื่อนคำแรกของสมบาทไปเป็นคำสุดท้ายของวิสมบาท แล้วเพิ่มสัมผัสเข้า คือ คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑ ส่งสัมผัสไปยังคำที่ ๒ ของวรรคที่ ๒, คำสุดท้ายของวรรคที่ ๒ ส่งสัมผัสไปยังคำสุดท้ายของวรรคที่ ๓,   และคำสุดท้ายของวรรคที่ ๔ ส่งสัมผัสไปยังคำที่พร้อมจะรับในบทที่จะแต่งต่อไป มีแผนผังและตัวอย่าง ดังนี้

ภัททวิราชฉันท์ ๒๑ ภัททวิราชฉันท์ ๒๑

 

ตำรากวีนิพนธ์

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

สถิติผู้เยี่ยมชม

002672858
วันนี้
เมื่อวาน
สัปดาห์นี้
สัปดาห์ก่อน
เดือนนี้
เดือนก่อน
ทั้งหมด
568
1395
2917
11807
36579
61466
2672858

Forecast Today
2136

12.87%
24.97%
4.07%
2.79%
0.03%
55.27%
Online (15 minutes ago):28

Your IP:54.80.123.20

ผู้ออนไลน์อยู่ขณะนี้

มีสาธุชน 28 ท่าน ออนไลน์

วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

ถ.วังเดิม แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร ๑๐๖๐๐

โทร. ๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗ แฟกซ์.๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗

------------------------------------------------------

Copyright © 2012, Wat Molilokayaram. All Rights Reserved.