Get Adobe Flash player

๘. หลมุขีฉันท์ ๙

        “หลมุขีฉันท์” เป็นชื่อที่เรียกตามแบบไทย แต่ในคัมภีร์วุตโตทัย ท่านเรียกว่า “หลมุขีคาถา” จัดเป็นพรหมตีฉันท์ ฯ พรหมตีฉันท์ แปลว่า “ฉันท์ที่มีพยางค์มากกว่าอนุฏฐุภา”“หลมุขี” แปลว่า “คาถาที่มี ร คณะอันเหมือนคราดอยู่ในเบื้องหน้า” เป็นฉันท์ที่มี ๔ บาท ๆ ละ ๙ คำ มีสูตรว่า “รา นสา ยทิ หลมุขี” แปลความว่า “คาถาที่มี น คณะและ ส คณะ ต่อจาก ร คณะ ชื่อว่า “หลมุขี”

        ในการบัญญัติฉันท์ไทยนั้น ท่านนำเอาสูตรดังกล่าวมาเป็นสูตร โดยกำหนดนำมาทั้ง ๔ บาท วางรูปตามเดิม เพราะมีบาทละ ๙ คำ จึงเรียกว่า “ฉันท์ ๙” แล้วเพิ่มสัมผัสเข้า คือ คำสุดท้ายของบาทแรกส่งสัมผัสไปยังคำที่ ๓ ของบาทที่ ๒, คำสุดท้ายของบาทที่ ๒ ส่งสัมผัสไปยังคำสุดท้ายของบาทที่ ๓ และคำสุดท้ายของบาทที่ ๔ ส่งสัมผัสไปยังคำที่พร้อมจะรับในฉันท์บทต่อไป มีแผนผังและตัวอย่างดังนี้

หลมุขีฉันท์ ๙ หลมุขีฉันท์ ๙

 

ตำรากวีนิพนธ์

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๑

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

วิทยาพระสังฆาธิการ เล่ม ๒

สถิติผู้เยี่ยมชม

002907243
วันนี้
เมื่อวาน
สัปดาห์นี้
สัปดาห์ก่อน
เดือนนี้
เดือนก่อน
ทั้งหมด
465
1504
11888
13371
34464
66994
2907243

Forecast Today
3528

12.09%
27.01%
3.93%
2.62%
0.03%
54.32%
Online (15 minutes ago):12

Your IP:54.81.110.186

ผู้ออนไลน์อยู่ขณะนี้

มีสาธุชน 12 ท่าน ออนไลน์

วัดโมลีโลกยาราม ราชวรวิหาร

ถ.วังเดิม แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร ๑๐๖๐๐

โทร. ๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗ แฟกซ์.๐-๒๔๗๒-๘๑๔๗

------------------------------------------------------

Copyright © 2012, Wat Molilokayaram. All Rights Reserved.